Fake vs. Fact – interaktywne symulacje

SYMULACJE INTERAKTYWNE

W ramach tego projektu opracowano dwie interaktywne lekcje poświęcone fałszywym wiadomościom i treściom typu deepfake. Lekcje przeprowadzono z uczniami z Bułgarii, Polski i Włoch, przy czym w każdym kraju uczniowie zostali podzieleni na cztery grupy. Głównym celem było prześledzenie, za pomocą praktycznych zadań i przykładów, w jaki sposób uczniowie rozpoznają treści wprowadzające w błąd i zmanipulowane oraz jakie podejścia stosują, aby ocenić, czy dana informacja jest wiarygodna.

Pierwsza lekcja – „Fake News: Zmanipulowana rzeczywistość“, dotyczył fałszywych wiadomości oraz różnych sposobów, w jakie informacje w Internecie mogą być przedstawiane w sposób wprowadzający w błąd. Uczniowie analizowali przykłady wiadomości i nagłówków oraz dyskutowali o tym, co sprawia, że ufają danej informacji lub w nią wątpią. Zwracali uwagę na takie oznaki, jak zbyt sensacyjne nagłówki, brak autora lub wiarygodnego źródła, zdjęcia i filmy przedstawione bez wystarczającego kontekstu, a także informacje, których nie da się potwierdzić z innych wiarygodnych źródeł.

Zadania praktyczne dały uczniom możliwość samodzielnego wcielenia się w rolę osób weryfikujących informacje. Porównywali prawdziwe i wprowadzające w błąd nagłówki, szukali pierwotnego źródła danego stwierdzenia, sprawdzali, czy znajduje ono potwierdzenie w innych źródłach, oraz analizowali kontekst, w jakim zostało opublikowane. Następnie musieli ocenić, czy informacja jest prawdziwa, wprowadzająca w błąd czy fałszywa, oraz wyjaśnić, w jaki sposób doszli do swoich wniosków.

Druga lekcja – „Deepfake: Pokręcona rzeczywistość“, był poświęcony treściom tworzonym lub modyfikowanym przy pomocy sztucznej inteligencji. Uczniowie pracowali z przykładami treści typu deepfake i uczyli się dostrzegać szczegóły, które mogą wskazywać, że dane wideo nie jest autentyczne – na przykład nienaturalne ruchy twarzy i oczu, niezgodności w cieniach i teksturach lub brak synchronizacji między ruchem warg a mową.

Oprócz cech wizualnych uczniowie byli zachęcani, by nie polegać wyłącznie na tym, co widzą. Sprawdzali, kto opublikował daną treść, skąd pochodzi, jaki może być jej cel oraz czy można znaleźć materiał źródłowy. W ten sposób zadania pokazały, że rozpoznanie manipulacji wymaga nie tylko spostrzegawczości, ale także aktywnego poszukiwania i weryfikacji informacji.

Przeprowadzenie tych dwóch lekcji wśród uczniów z Bułgarii, Polski i Włoch dało im możliwość zapoznania się z przykładami zbliżonymi do treści, z którymi na co dzień stykają się w Internecie i mediach społecznościowych. Zamiast jedynie otrzymywać gotowe informacje na temat zagrożeń związanych z fałszywymi treściami i treściami generowanymi przez sztuczną inteligencję, mieli oni okazję samodzielnie analizować, poddawać w wątpliwość, weryfikować i uzasadniać swoje decyzje. W ten sposób interaktywne symulacje połączyły naukę z praktycznym doświadczeniem i zachęciły do bardziej krytycznego i świadomego podejścia do informacji w środowisku cyfrowym.

LEKCJA 1 · ZADANIE A2.3

Lekcja 1 – Fałszywe wiadomości: zmanipulowana rzeczywistość

Interaktywna lekcja, która wyjaśnia, czym są fałszywe wiadomości, jak odróżnić wiarygodne źródła od niewiarygodnych oraz dlaczego krytyczne myślenie ma kluczowe znaczenie przy weryfikacji informacji.